ỨNG DỤNG NGŨ HÀNH CỦA THIÊN CAN ĐỊA CHI PHỐI HỢP

 

ỨNG DỤNG NGŨ HÀNH CỦA THIÊN CAN ĐỊA CHI PHỐI HỢP

Trong phong thủy thực hành

***

Trong học thuật phong thủy cổ truyền phương Đông, việc nắm vững quy luật tương tác giữa Thiên Can (khí của Trời - dương, thanh, động) và Địa Chi (khí của Đất - âm, trọc, tĩnh) là nền tảng cốt lõi để luận đoán cát hung, lựa chọn thời điểm (Trạch Nhật) và bài trí không gian sống (Dương Trạch) cũng như mồ mả (Âm Trạch). Khi Thiên Can và Địa Chi phối hợp, chúng không đứng độc lập mà tạo ra sự biến hóa ngũ hành sâu sắc thông qua Can Chi tương phối (Nạp Âm), Thiên Can hợp hóa, và Địa Chi hình - xung - hợp - hại.

Dưới đây là hệ thống lý luận và các phương pháp ứng dụng thực tiễn dành cho người nghiên cứu và hành nghề phong thủy.

1/. HỆ THỐNG NGŨ HÀNH CỦA 10 THIÊN CAN VÀ 12 ĐỊA CHI

Trước khi đi vào phối hợp, cần xác định rõ bản chất ngũ hành và âm dương của từng đơn vị độc lập:

+ Thập Thiên Can:

-      Mộc: Giáp (Dương), Ất (Âm) - Phương Đông, mùa Xuân.

-      Hỏa: Bính (Dương), Đinh (Âm) - Phương Nam, mùa Hạ.

-      Thổ: Mậu (Dương), Kỷ (Âm) - Trung ương, giao mùa (Tứ Quý).

-      Kim: Canh (Dương), Tân (Âm) - Phương Tây, mùa Thu.

-      Thủy: Nhâm (Dương), Quý (Âm) - Phương Bắc, mùa Đông.

+ Thập Nhị Địa Chi:

-      Mộc: Dần (Dương), Mão (Âm).

-      Hỏa: Tỵ (Âm), Ngọ (Dương) - Lưu ý: Tỵ tuy mang tính Hỏa nhưng tàng Canh Kim (Trường Sinh của Kim), Ngọ mang tính Hỏa nhưng tàng Kỷ Thổ.

-      Kim: Thân (Dương), Dậu (Âm).

-      Thủy: Hợi (Dương), Tý (Âm) - Lưu ý: Hợi tàng Giáp Mộc (Trường Sinh của Mộc).

-      Thổ (Tứ Mộ Khố): Thìn (Dương - Thủy khố), Tuất (Dương - Hỏa khố), Sửu (Âm - Kim khố), Mùi (Âm - Mộc khố).

2/. CƠ CHẾ PHỐI HỢP NGŨ HÀNH GIỮA THIÊN CAN VÀ ĐỊA CHI

Khi một Thiên Can kết hợp với một Địa Chi (tạo thành 60 Hoa Giáp), ngũ hành của cặp Can Chi đó được xét trên hai bình diện: Sự tương tác nội tại (Can - Chi sinh khắc) và Ngũ hành Nạp Âm.

MỐI QUAN HỆ CAN - CHI: Can Chi TỶ HÒA

Bản chất khí trường: Khí lực thuần nhất, mạnh mẽ, không bị phân tán.

Biểu hiện thực tế: Dễ phát triển thuận lợi, tính chất ngũ hành biểu hiện rõ rệt nhất.

Ví dụ tiêu biểu: Giáp Dần, Ất Mão (Mộc); Bính Ngọ, Đinh Tỵ (Hỏa); Canh Thân, Tân Dậu (Kim).

MỐI QUAN HỆ CAN - CHI: Can SINH CHI (Bảo Nhật)

Bản chất khí trường: Khí trên giáng xuống dưới, Thiên khí nuôi dưỡng Địa khí.

Biểu hiện thực tế: Tốt cho việc xây dựng nền tảng, tích lũy, động thổ, an táng.

Ví dụ tiêu biểu: Giáp Ngọ (Mộc sinh Hỏa), Bính Thìn (Hỏa sinh Thổ), Canh Tý (Kim sinh Thủy).

MỐI QUAN HỆ CAN - CHI: Chi SINH CAN (Nghĩa Nhật)

Bản chất khí trường: Địa khí nâng đỡ Thiên khí, gốc rễ vững chắc nuôi ngọn.

Biểu hiện thực tế: Đại cát cho việc khai trương, cầu danh, phát triển sự nghiệp.

Ví dụ tiêu biểu: Giáp Tý (Thủy sinh Mộc), Bính Dần (Mộc sinh Hỏa), Mậu Ngọ (Hỏa sinh Thổ).

MỐI QUAN HỆ CAN - CHI: Can KHẮC CHI (Chế Nhật)

Bản chất khí trường: Khí trên chế ngự khí dưới.

Biểu hiện thực tế: Có sự kiểm soát, nhưng dễ gặp trở ngại ban đầu, cần nỗ lực lớn.

Ví dụ tiêu biểu: Giáp Thìn (Mộc khắc Thổ), Bính Thân (Hỏa khắc Kim), Canh Dần (Kim khắc Mộc).

MỐI QUAN HỆ CAN - CHI: Chi KHẮC CAN (Phạt Nhật)

Bản chất khí trường: Gốc rễ phản khắc ngọn, nội tại bất ổn.

Biểu hiện thực tế: Hung khí tiềm ẩn, dễ sinh biến cố, hao tổn nhân đinh hoặc tài lộc.

Ví dụ tiêu biểu: Giáp Thân (Kim khắc Mộc), Bính Tý (Thủy khắc Hỏa), Mậu Dần (Mộc khắc Thổ).

Nguyên tắc thực hành: Trong Trạch Nhật (chọn ngày giờ), ưu tiên hàng đầu là các cặp Chi Sinh Can và Can Chi Tỷ Hòa, tiếp đến là Can Sinh Chi, và tuyệt đối tránh Chi Khắc Can cho các đại sự (động thổ, nhập trạch, giá thú).

3/. BỐN TRỤ CỘT ỨNG DỤNG TRONG PHONG THỦY THỰC HÀNH

a/. Ứng dụng trong Trạch Nhật (Chọn ngày giờ cát lợi)

Việc phối hợp Can Chi không chỉ dừng lại ở ngày (Nhật khóa) mà là sự liên kết đồng bộ của Tứ Trụ (Năm - Tháng - Ngày - Giờ):

+ Bổ long, phò sơn, tương chủ: Căn cứ vào tọa sơn của ngôi nhà hoặc phần mộ (ví dụ: nhà Tọa Tý hướng Ngọ thuộc hành Thủy) và mệnh của gia chủ để chọn Tứ Trụ có ngũ hành tương sinh hoặc tỷ hòa với Sơn hướng.

+ Tránh xung khắc Thái Tuế và Sơn Gia: Nếu tọa sơn là Mão (Mộc), tránh dùng ngày/giờ Dậu (Kim) vì Dậu xung Mão; nếu dùng ngày Kim thì phải có Thủy (Nhâm, Quý, Hợi, Tý) làm cầu nối (thông quan) để hóa giải thế Kim khắc Mộc thành Kim sinh Thủy - Thủy sinh Mộc.

b/. Ứng dụng trong bài trí Dương Trạch (Nhà ở)

Mỗi phương vị trong ngôi nhà tương ứng với một Địa Chi và Thiên Can (trong hệ thống 24 Sơn Hướng):

+ Xác định phương vị Lộc - Quý Nhân: Dựa vào Thiên Can của năm sinh gia chủ hoặc Thiên Can của tọa nhà để tìm cung vị Lộc Thần và Thiên Ất Quý Nhân (ví dụ: Can Giáp thì Lộc tại Dần, Quý Nhân tại Sửu - Mùi). Tại các cung vị này, cần giữ cho không gian sạch sẽ, sáng sủa và dùng vật phẩm hoặc màu sắc hợp với ngũ hành của cung vị đó để kích hoạt sinh khí.

+ Hóa giải xung khắc giữa các khu vực chức năng: Ví dụ, bếp thuộc Hỏa đặt tại cung Càn (Tây Bắc - thuộc Kim, gồm Tuất - Càn - Hợi) tạo thành thế "Hỏa thiêu Thiên Môn". Nếu không thể dời bếp ngay, có thể dùng hành Thổ (đá tự nhiên, gốm sứ màu vàng đất) tại khu vực này để tạo vòng tương sinh: Hỏa sinh Thổ - Thổ sinh Kim, làm giảm bớt sát khí của Hỏa đối với cung Càn.

c/. Ứng dụng trong Phong thủy Nhân mệnh (Bát Tự & Dụng Thần)

Không gian sống tốt nhất là không gian bổ khuyết được ngũ hành cho bản mệnh của người cư ngụ:

+ Dựa vào Bát Tự (giờ, ngày, tháng, năm sinh) để tìm ra Dụng Thần (ngũ hành đang thiếu hoặc cần thiết nhất để cân bằng khí hậu và cường nhược của lá số).

+ Ví dụ: Người sinh vào mùa Đông (tháng Hợi, Tý, Sửu), Thủy vượng Mộc hàn, Dụng Thần thường là Hỏa (để điều hầu, sưởi ấm) và Mộc (để tiết bớt Thủy). Khi bố trí phòng ngủ hoặc bàn làm việc, nên ưu tiên hướng Nam (Ngọ - Hỏa) hoặc Đông Nam (Tỵ - Hỏa, Thìn - Mộc khố), sử dụng ánh sáng ấm, vật liệu gỗ tự nhiên để cân bằng trường khí cho cơ thể.

d/. Ứng dụng trong Lập Hướng và Phân Kim (24 Sơn Hướng)

Trên la kinh phong thủy, một vòng tròn 360 độ chia thành 24 sơn (mỗi sơn 15 độ), bao gồm 8 Thiên Can (Giáp, Ất, Bính, Đinh, Canh, Tân, Nhâm, Quý), 12 Địa Chi (Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi) và 4 Quẻ (Càn, Khôn, Cấn, Tốn):

+ Khi lập hướng nhà hoặc đặt hướng mộ, việc Phân Kim (chia nhỏ mỗi sơn thành 5 phân kim, mỗi phân kim 3 độ) chính là ứng dụng trực tiếp ngũ hành Nạp Âm của 60 Hoa Giáp.

+ Nguyên tắc cốt lõi là Tọa Sơn và Phân Kim phải tương sinh hoặc tỷ hòa, tránh trường hợp Phân Kim khắc ngược lại Tọa Sơn (gọi là "Phân Kim khắc Sơn"), dễ khiến gia đạo suy vi, sức khỏe bất ổn dù đại cục bên ngoài có đẹp.

4/. NHỮNG LƯU Ý CỐT LÕI KHI VẬN DỤNG

1-   Không tách rời Địa khí (Loan Đầu) và Thiên khí (Lý Khí): Ngũ hành Can Chi thuộc về phần Lý Khí (thời gian và phương vị vô hình). Lý Khí chỉ phát huy tác dụng tốt đẹp khi hình thế bên ngoài (núi sông, đường sá, cấu trúc nhà cửa) hợp cách cục, thông thoáng và tụ khí.

2-   Xem xét tính "Tàng Ẩn" trong Địa Chi: Địa Chi không đơn thuần chỉ có một hành. Ví dụ, Thìn tuy là Thổ nhưng bên trong chứa Ất Mộc, Mậu Thổ và Quý Thủy. Khi luận đoán sự sinh khắc, phải xét đến sự tương tác của cả Thiên Can tàng ẩn bên trong Địa Chi thì mới chính xác và thấu đáo.

3-   Lấy sự hài hòa làm gốc: Ngũ hành quý ở chỗ lưu thông, chuyển hóa (tương sinh liên hoàn) chứ không phải ở sự cực đoan. Mọi sự bài trí hay chọn ngày giờ đều hướng tới mục tiêu cuối cùng là giúp khí trường của ngôi nhà và con người đạt trạng thái trung hòa, ổn định.

***

Phong Thủy Sư TRẠCH BẰNG – Đt: 0932153031 - Ảnh mh.